|
 Gazi KARABULUT
EĞİTİM VE ÖĞRETMENLER
Ülkemizde işler iyi gidiyorsa da kötü gidiyorsa da temelinde eğitim ve öğretmenler vardır.
Çünkü, Türk toplumunda okul bir mabet, öğretmen ise yalnızca okulda görev yapan ve ders işleyen değil; bir önder, bir model insan ve saygın bir büyük olarak kabul edilir.
Öğretmenlerin genel olarak beş temel görevi olduğu ifade edilir:
- Öğretme
- Yönetme
- Uzmanlık
- Şahsiyet geliştirme
- Rehberlik
O zaman şöyle demek hiç de yanlış olmaz:
“Bir öğrenciyi tanımak istiyorsanız öğretmenine, öğretmen hakkında bilgi sahibi olmak istiyorsanız öğrencisine bakınız.”
• Öğretmen, bulunduğu çevrede bir önder, bir rehber, bir planlayıcı, problem çözücü, teşvik edici, bütünleştirici ve kaynaştırıcı nitelikte hayati vazifeleri üstlenebilmelidir.
• Bu sebeple öğretmenin anlayışı “sürekli ve hayat boyu eğitim” düşüncesi paralelinde olmalıdır.
Çünkü;
“İnsanı keşfetmek, kainatı keşfetmekten daha önemlidir.”
“Niçin öğretmen olmak istiyorlar?” sorusuna şu cevaplar alınmış:
- Devletin güvencesi altında olduğu için
- İdeallerini bu yolla gerçekleştirmek istediği için
- Öğretmenliğin boş vakti çok olduğu için
- Öğrenmeye devam edebilmek için
- Daha iyi makamlara basamak olarak görüldüğü için
Halbuki;
“Başarılı olan insanlar ülkü sahibi insanlardır.”
Hedef insanı kurtarmak olmalıdır
• Bir insanı kurtarmak bir alemi kurtarmak kadar önemli olduğuna göre;
• Öğretmenin hatasının telafisi yoktur.
• Bunun için öğretmen, öğrencisine Allah’ın en büyük emaneti gibi bakmalı, onu yetiştirmek için hiçbir fedakarlıktan kaçınmamalıdır.
Çünkü;
“Temeli sağlam olmayan bir çalışmanın, sonucu da hüsran olur.”
Başarıya giden yollar:
1. Eğitimde temel kavramlar iyi bilinmeli ve uygulanmalıdır.
ÖĞRENME:
• Öğrenmeye hazır olmakla
• Motivasyonla
• Örnekleme, alıştırma, soru çözme, soru yazma, test ve tekrarla
• Aktif katılımla
• Öğrenme materyallerinin kullanımı ile oluşur.
ÖĞRENME SÜRECİ:
• Hissederek, gözlemleyerek, düşünerek, yaparak öğrenme.
2. Her öğretmenin en önemli görevi sevgi ve hoşgörü ortamı oluşturmaktır. Çünkü öğretmenlik sevgi mesleğidir.
• Öğrenci kutsal bir emanettir; onu sevgi, şefkat ve merhametle korumak gerekir.
• Cahil, okuma yazma bilmeyen dağdaki bir çoban, kuru ekmeğini aç bir yabancıyla paylaşıyor da; neden okumuş bir aydın, menfaati uğruna bir çok insanın hayatını göz ardı ediyor?
Çünkü;
• Sevgi eğitimi unutulunca, insanlar da sevmeyi unuttu.
• Belirlenen amaca ulaşmanın yolu önce kişisel eksikliklerin tamamlanması ile başlar.
ÖĞRETMENSENİZ:
- Mesleğinizi sevmelisiniz. Çünkü sevmezseniz sevilmezsiniz.
- Giyinişiniz ve düzeninize dikkat etmelisiniz. Gelişmeleri dikkatle takip etmelisiniz.
- Başkalarının eksikleri ile değil, kendi doğrularınızla hareket etmelisiniz.
- Problem çıkaran değil problem çözen olmalısınız.
- Her öğrencinin ayrı bir dünya olduğunu unutmamalısınız.
- Başkalarını düzeltmeye çalışırken önce kendinizi düzeltmeniz gerektiğini unutmadan, sözlerinizle davranışlarınızın uyumlu olmasına özen göstermelisiniz...
3. Belirlenen amaca ulaşmanın yolu önce kişisel eksikliklerin tamamlanması ile başlar.
ÖĞRETMENSENİZ:
- Mesleğinizi sevmelisiniz. Çünkü sevmezseniz sevilmezsiniz.
- Giyinişiniz ve düzeninize dikkat etmelisiniz. Gelişmeleri dikkatle takip etmelisiniz.
- Başkalarının eksikleri ile değil, kendi doğrularınızla hareket etmelisiniz.
- Problem çıkaran değil problem çözen olmalısınız.
- Her öğrencinin ayrı bir dünya olduğunu unutmamalısınız.
- Başkalarını düzeltmeye çalışırken önce kendinizi düzeltmeniz gerektiğini unutmadan, sözlerinizle davranışlarınızın uyumlu olmasına özen göstermelisiniz...
4. Bir öğretmende bulunması gereken temel yeterlilikler:
• Zihinsel yeterlilik
• Karakter ve inanç yeterliliği
• Mesleki alan ve genel kültür yeterliliği
• Uzmanlık yeterliliği
• Rehberlik yeterliliği
• Yöneticilik yeterliliği
• Sosyal yeterlilik
“Öğretmenin başarılı olmaktan başka bir seçeneği yoktur. Olsaydı öğretmen olmazdı.”
5. Hoşgörülü öğretmenin bulunduğu sınıfların özellikleri:
• Öğrencide güven oluşur
• Öğrenmeye ve araştırmaya karşı ilgi vardır.
• Öğrencide otokontrole dayalı bir disiplin vardır.
• Grupla çalışma, anlayarak öğrenme, tartışma ve yapıcı eleştiri anlayışı gelişir.
“En çok sevilen öğretmen, en çok seven öğretmendir.”
6. Güzel ve etkili konuşma ilgi ve araştırmayı sağlar:
• Konuya hakim olmalısınız.
• Öğrencileri görecek ve etkileyecek bir noktada bulunmalı her öğrenciyle göz temasında olmalısınız.
• Konuya ilgi ve merak uyandırmalı, göze bakıp kalbe hitap etmelisiniz.
• Konuyu kısa cümlelerle açık ve net anlatmalısınız.
• Konuşmaya ilginç bir olay, bir espri, bir şiir veya bir vecizeyle başlayabilirsiniz
• Konuşmuş olmak için konuşmamalı, öğrencinin seviyesine hitap edilmeli.
• Kolaydan zora, bilinenden bilinmeyene anlatmalı, sorularla ilgi diri tutulmalıdır.
• Ses tonunuz dalgalı, inişli çıkışlı, vurgulu olmalı ve beden dili mutlaka kullanılmalıdır.
• Ders özet mahiyetinde çarpıcı ve akılda kalacak bir cümle ile bitirilmelidir.
7. Öğrencilerle iyi ilişkiler kurulmalıdır.
• Sınıfın kuralları öğrencilerle birlikte belirlenmeli (sınıf Anayasası vb.)
• Ben yapıyorum ama siz yapmayın, mantığı davranış bozukluğuna sebep olur. Söz ve davranışlar uyumlu olmalıdır.
• Öğrencilere saygı duymak kendimize saygı duyulmasını sağlar.
• Ses tonundan konu hakimiyetine, duygu ve düşüncelerinizden sunum metoduna her yönünüzle ilgiyi diri tutmalısınız.
• Ev ziyaretleri, özel günlerin takibi, küçük sözleşmeler, telefonla takipler, aile yapısına ait bilgiler ilişkileri ve yaptırımı kuvvetlendirir.
“Kendisini kontrol edemeyen bir öğretmen, öğrencisini hiç kontrol edemez.”
8. Motivasyonun yolu
• Öğretmenin planlı olması ve merak uyandırarak derse başlamak.
• Hedefin kolay olduğu intibahını kuvvetlendirmek.
• Motive ederken hatalardan ziyade doğrulara dikkat çekmek cezayı değil; ödülü ön planda tutmak.
• Sık sık soru sormak, ders materyallerini kullanmak, ilgi azalınca espri, şiir, fıkra vb. devreye sokmak, rol yapma, benzeşim metotlarını devreye sokmak.
• Ders işleyiş ile ilgili öğrenci görüşlerine başvurmak, öz eleştiriye açık olmak.
• Öğrencinin size saygı duyup, dersinize isteyerek katılması için onları sevdiğinizi ve ilgilendiğinizi davranışlarınızla belli edin.
“Öğrencileri derse motive etmenin yolu, öğretmenin motive olmasından geçer.”
9. Disiplinli bir sistem başarıyı getirir.
• Öncelikle öğretmen düzenli olmalı ve ortak hazırlanmış kurallara uymalıdır.
• Öğrencilerle yakın ilişki kurmak ve espri yapmak disiplin ihlali olarak algılanmamalıdır. Tam tersi bu beraberinde saygıyı getirir.
• Disiplin problemine sebep olan öğrenciye hakaret etmeden, bire bir görüşme yapın.
• Disiplin problemi sizi aşmadığı müddetçe başkaları ile paylaşmayın.
• Ceza verdiğiniz zaman sevindiğinizi değil üzüldüğünüzü beyan edin.
• Kötü davranışların, onu yapanın kişiliğine saygısızlık olduğu vurgulanarak öğrencilerin kendi kendilerini disipline edecek davranışlar kazanmasını sağlayın.
• Özet olarak öğrenci korktuğu için değil, saygı duyduğu için disiplinli olsun
10. Ders etkili ve verimli işlenmelidir
a. Derse Başlamadan Önce:
• Zinde ve dinç olun
• Sınıfın derse hazır olup olmadığını kontrol edin
• Ders materyallerini ve planınızı kontrol edin
• Anlatılacak kolunun planını tahtaya yazın
• Verilen görevler varsa kontrol edin.
b. Derse Başladıktan Sonra:
• Derse başlarken, kısa bir sohbet, espri veya merak uyandıracak bir senaryoyla derse başlamak.
• Dersin amaçlarından ve yaşantıları ile ilgili olan bölümünden öğrencileri haberdar etmek.
• Bir önceki ders ile bağlantı kurmak.
• Konuya uygun materyalleri öğrencilerle birlikte kullanıp bütün öğrencileri konu dahilinde tutmak
• Konuyu özgün cümleleriniz ve öğrenci cümleleri ile devam ettirin.
• Ders arasında kısa süreli ve sık aralıklarla tahtayı kullanın, öğrenencilere kullandırın.
• Ders işlenirken sorularla hem anlaşılırlığı ölçün hem de ilgiyi duru tutun.
• Öğrenciler soru sorduğunda net cevaplar verin, teşekkür edin onurlandırın.
• Derslerde şahsiyeti söz konusu etmeyin ( Sen anlamazsın. Nerde sende o kafa? vb.)
• Bir disiplin problemi yaşandığında rencide etmeden çözün.
• Derste sık sık ödüle baş vurun.
• Zamanı iyi kullanarak sunulan konuyu bitirin.
c. Ders Sonunda Yapılması Gerekenler:
• Ders bitimi yaklaştığı zaman konunun kısa bir değerlendirmesini yapın.
• Öğrenciler (Kim anladı? Anlamadığınız bir yer var mı?) gibi sorular yerine, (Eksik bıraktığım bir yer var mı? Tekrar etmemi istediğiniz bir yer var mı?) gibi sorular sorun.
• Dersin planlandığı gibi işlendiğinden emin olun. Emin değilseniz pekiştirici çalışmaları planlayın.
• Bir sonraki ders için görevlendirme yapılacaksa bunu zil çalmadan önce yapın.
• Dersin özeti niteliğinde tahtaya bir “günün sorusu” yazın.
• Dersi yine dersle bağlantılı çarpıcı bir cümle ile tamamlayın.
İşte bu sebeple diyorum ki eğitim davası bir neslin yok ediliş ya da kurtuluş davasıdır.
Bu dava temiz yürekli, pak sineli, hizmeti ibadet bilen bir eğitim ordusu ve yapıya uygun milli, ahlaki, gelişimci bir eğitim sistemi ile mümkündür.
|
